: : : : : : : : : : > > > Stories van mense en plekke van nou tot ver terug in toentertyd

Friday, 25 May 2012

Verlange na Praag

Twee kennisse kom vanoggend kuier om uit te vind oor die besienswaardighede van Praag in die Tjeggiese Republiek.
     "Ons gaan vir 3 dae in Praag wees in September. Wat moet ons sien," vra Brunette en Jan.  Ek en Arie was in 2005 vir 8 volle dae in Praag.  Dit was veels te min. Ons het eers 5 dae 'n knus apartement naby die Nasionale Teater gehuur, toe vir 6 dae in die platteland met 'n gehuurde motor rondgery en terug in Praag nog 3 dae in 'n woonstel in 'n voormalige kommunistiese blok gebly.
       Die eerste twee dae het ons net rondgestap in die ou stad. Nekke gerek, koppe in die lug om die buitengewone fasades van die geboue te betrag. Die vreemde klanke gehoor, ander reuke geruik ...
      Al wat ons vir mekaar te se gehad het was: "Kyk daar, kyk hier... nee, hier. die een is nog mooier."
       Ek het al my momentos, kaarte en boeke oor die mooi stad uitgepak en die pragtige lente van 7jaar gelede het weer my leefveld ingeneem...


      Die ou stadsplein
                                                             

 Uitsig oor Praag met die Vtlava-rivier en die Charles-brug in die agtergrond



         

Thursday, 17 May 2012

Hemelvaart in Portugal

Eers laat in die dag besef dit is vandag Hemelvaart.
    Onthou hoe 'n indruk die Portugese se viering daarvan op my gemaak het op reis (in Mei 1979) tussen Porto en Santiago de Compostella. My herinneringe van die presiese plek is vaag, maar ek weet dat daar buite 'n baie landelike dorpie 'n groterige koppie was. 'n Stewige bondeltjie mense het in stadige gelid daarheen geloop. Die voorstes het 'n kis gedra. 
    Dit is 'n tradisie in landelike gebiede om olyftakke, koringare, poppies en daisies te pluk en dan armsvol daarvan in die Hemelvaart prosessie te dra.  Baie mense soek kruie en helende plante in die veld om as medisyne te gebruik.
     Die Portugese noem die dag Quinta Feira da Espiga wat Koringaar-Donderdag beteken. 
     Vir hulle word die dag geassosieer met vrede en vooruitgang.












'

Ontmoeting met 'n Persimmon in Frankryk

Vanoggend eet ek vrugte vir ontbyt. Die ryp persimmon se soet vlees stuur heerlike herinneringe van my smaaksintuig tot in my brein.

                                              Ontbytbord met Sharonvrug .. herfs 2012...
My eerste kennismaking met 'n  Persimmon  
                                             was in die Franse stad Orange in die herfs van 1979

   Op ons lang wittebroodsreis in Europa, stop ons een herfsmiddag in die middel van die stadjie Orange, 30 km van Avignon af, in 'n besige straat.  Uitgehonger vir vrugte! Arie trek die Citroen onwettig op 'n sypaadjie en wag terwyl ek die klein winkeltjies verken. Appels vir twee, druiwe en 'n Persimmon vir elk van ons. Glimmend oranje en sagryp. Reg vir eet. Voorheen net daarvan gelees, maar daardie middag terwyl die laatson my hande warm maak in die klein winkeltjie met uitstallings tot in die straat, staan ek met dit in my hand.
    In Suid-Afrika staan die vrug as Sharonvrug bekend en word al vir 'n dekade of so hier ter lande aangeplant.  Oorspronklik 'n Oosterse vrug, word die Persimmon suksesvol gekweek in streke met n Middelandse see-klimaat.
    Vir my bly die vrug sinoniem met die Romeinse teater in Orange - want dit is waar ons geparkeer het om die heerlikheid te eet.

Tuesday, 15 May 2012

24 uur op die eiland Sisilie

By die lees van Casa Nostra - A Home in Sicily deur Caroline Manzo, gaan my gedagtes terug na Januarie 1978.
     Ek en Arie het 'n Eurailpas gehad en in Rome die lawwe idee gekry dat ons wil sien hoe dit aan die punt van Italie se stewel lyk. Om meer spesifiek te wees, Palermo. Arie, wat 'n goeie kennis van die 2de Wereldoorlog gehad het, wou sien waar Generaal Erwin Rommel se Afrika-korps deurbeweeg het. Ons moes kies tussen 'n dag in Napels of  'n dag op die grootste eiland in die Middellandse See. Laasgenoemde wen en dit is middernag toe die trein by Villa San Giovanni op die ferry getrek word.
       Dit was die aakligste uur op ons reis. Die treindeure word gesluit en ek - wat nie kan swem nie - moet deur Arie verseker word dat die "rit" oor die Straat van Messina vlot sal verloop.

                                                           
     Berg Etna (regs)  was vir jare 'n plek
wat ek wou sien.
     My tante se naam is Edna en sy het soms so uitgebars soos die bekende vulkaan wanneer ek as kind by haar en Ouma moes bly!

    Helaas, ons gly verby Etna voor die dag behoorlik breek... gelukkig kon ek 'n foto Google!

     Toe is dit Palermo, die hoofstad en belangrike hawe wat reeds in 736 nC deur die Fenisiers gestig is. Teen die tyd is ons padkos gedaan en ons soek ontbyt. Vind toe uit die Sisiliane eet koek op Sondae.
     Ons kyk na die plaza en die kerk van Santa Maria di Betlem en loop straat-op en straat-af om kos te koop. Restourante maak eers in die aand oop, hoor ons. Maar koek is volop. Nie eers 'n vrug in sig nie, want dit is rusdag en geen markstalletjies nie. Niemand het opgeruim na die Saterdagmark nie. Dus lyk die strate soos rommelhope.
     Ons dra swart koordferweel-jeans en loop plek-plek enkelhoogse op vuil sypaadjies. Ek kan onthou dat ek vir Arie gevra het of dit van Rommel se rommel is wat agtergebly het. Later neem ons 'n bus na een van die hoogste punte om die hawe te kan sien.

  Palermo
     So beland ons in 'n woonbuurt waar 'n bejaarde man besig is om 'n nartjieboom te snoei. Die klein vruggies plof op die sypaadjie neer en ons staar die toneel  oopmond aan. Hy kon sweerlik gedagtes lees en nooi ons om soveel te neem as wat ons wil. Salige smaak en voedend.
     Teen sononder is ons stasie toe want ons het die oggend verneem dat die restourant daar aandete bedien. In 'n eetkamer wat sterk herinner aan 'n toneel uit 'n Mafia-film, sit ons die aand - met groot aptyte - aan 'n tafel met 'n witgestyfte tafeldoek en servette. Kalfsvleis in 'n rooiwynsous saam met pasta, as ek reg onthou.
     Van die dag se rondloop deur die rommelstrate is ons broeke nie meer swart nie, maar kom daar so'n groen skynsel deur.
      Sisiliaanse groen - dit was altyd ons grappie.
   
   

Thursday, 10 May 2012

Vinnige draai in Ankara

Vanoggend hoor ek oor RSG van die Turks-Afrika Mediaforum wat tans in die Turkse hoofstad plaasvind.
     Meer as 300 mediamense uit Afrika woon dit by want Turkye wil  meer blootstelling in die media op ons kontinent kry.
     Daar kom my 24-uur besoek aan die moderne hoofstad van die land helder in my geheue. Ek was in 'n georganiseerde toergroep, en dan is - volgens ons gids Halit - die eerste stopplek die mausoleum van Ataturk, vader van moderne Turkye.

     Die Anitkabir huisves Ataturk graf

Monumentwag voor die mausoleum
  Die indrukwekkende vrouebeeld by die ingang
 tot die wandelpad wat na Ataturk se graf toe lei. 
    Links is die moderne vrou met die tradisionele, 
                   gesluierde vrou agter haar.
Die Turkse nasionale vlag met blomme uitgebeeld!
Die Kocatepe-moskee toring bo die moderne stad uit

               Swembadkompleks in boomryke voorstad - 
                            die uitsig vanuit my hotelkamer


Ek het hierdie reisartikel vir Die Burger geskryf:
Besoek aan Turkse hoofstad beslis die moeite werd    


 Besoek  jy Ankara, die hoofstad van Turkye, is dit verrassend om te verneem dat hierdie moderne stad ongeveer tagtig jaar gelede  ‘n “plattelandse dorp” sonder elektrisiteit of lopende water was.
Hoewel die stad, voorheen bekend as Ancyra en Angora, sedert 2000 vC reeds ‘n handelsentrum van die Hittiete was, en daarna deur onder andere die Firgiërs en Romeine regeer is, dit te danke is aan die eerste  president van die Turkse Republiek dat Ankara hoofstadstatus verwerf het en vandag ‘n inwonertal  van meer as 3,5 miljoen het.
Mustafa Kemal Atatürk, ook bekend as die vader van moderne Turkye, was die dryfkrag agter die vooruitgang van Ankara. Hy het in 1923 aan bewind gekom, na  vyf eeue van Ottomaanse heerskappy, en in 1930 het Angora Ankara geword.  Die belangrikste redes vir die besluit was om weg te beweeg van die ou regeringsbestel  gesetel in Istanbul, en tweedens  om ‘n sentraal geleë hoofstad te vestig .
Ankara lê op die Anatoliëse plato aan die Asiëse kant van Turkye en is omtrent ewe bereikbaar vanaf al die uithoeke van die land.  Atatürk se besluit het aanvanklik nie byval gevind  nie en buitelandse ambassades was bra langtand om te verhuis.  Maar deesdae is Ankara ‘n volwaardige Europese stad, met goedbeplande uitleg, breë strate, vele parke, twee universiteite, ‘n boomryke ambassadeursbuurt  en ‘n glad-geoliede administratiewe stelsel.  Oorblyfsels van die  antieke vesting wat bekend gestaan het as Ancyra word steeds bewaar en die ou stad of sitadel wat om hierdie ruïnes gebou  is, word steeds bewoon.  Stedelike migrasie plaas egter deesdae druk op die infrastruktuur van Turkye se grootste stede, Istanbul, Ankara en Izmir.
Die eerste president van Turkye is in 1938 oorlede, maar sy invloed  sigbaar blywend. Nie net het hy Ankara as hoofstad verklaar nie, maar tien jaar voor sy dood die Arabiese alfabet met die van Latyn vervang.  Hy het ook die dra van die fez vir mans en die sluier by vroue verban.
Daarom was ‘n besoek aan Atatürk se praalgraf of mausouleum ‘n moet op my reisplan. Ongelukkig kon die gids my nie help met inligting oor die omvang van die terrein waarvan die hoof-fokus die Anitkabir  (Turks vir die monument ter verering van die vader van die nasie) is nie.  Ek skat die kompleks geboue, geleë op ‘n heuwel,  en aanloop daarheen beslaan ongeveer 15 rugbyvelde. 
Diplomatieke protokol vereis dat staatsbesoekers ‘n begeleide toer  van die kompleks moet meemaak en geskat aan die groot getal wat op die middag van my besoek daar was, glo ek gewone toeriste voel dieselfde. Die Turke is ‘n trotse nasie en die getal skoolgroepe tydens my besoek was verblydend. Omdat laasgenoemde meestal blomkranse saambring , is daar gedurigdeur kransleggingseremonies  in die Anitkabir aan die gang.
Volgens die Turkse gids het al sy land se provinsies klip geskenk vir die bou van die monument. Dit was opvallend hoeveel marmer en graniet in die projek gebruik is. Behalwe die  sarkofaag  wat die middelpunt  van die hoofsaal is, het ek die uitgebreide, goed ingerigte museum wat alle fasette van Atatürk se lewe uitbeeld besonder insiggewend gevind.  Hy het ‘n uitgebreide boekery gehad en sy Europese  kleresmaak, hoofsaaklik  uit die Franse stal, het ‘n blywende indruk by my gelaat.

Wednesday, 9 May 2012

Kunstoer vir Kia in 1995

Vir haar 10de verjaardag kry Kia 'n toer van Europa as geskenk. Ek was vas oortuig dat die tekenende kind eendag 'n beroemde kunstenares sou word.
     Ek werk 'n 18-dae toer na kunsmuseums, katedrale en vriende uit en sluit kindergoed ook in, o a die Guinness Book of Records Museum in London, Madurodam buite Den Haag, Madame Tussauds se Amsterdam-tak, Euro-Disney in Parys en ski-lesse by Montana in Switzerland.
    Ons eerste stop is London. Dit is immers waar ek haar naam uitgedink het lank voordat daar sprake van 'n huwelik was. Pas ingeboek by die Regent's Palace naby Picadilly Circus, het ek die kind aan die hand en hardloop af na Trafalgar Square en die National Gallery waar Rembrandt se portret van sy eerste vrou Saskia van Uylenburgh langs die van sy tweede vrou Hendrickje Stoffelsdogter hang.
    Kia is moeg van die vlug via Schiphol, maar dit skeel my min ek soek koorsagtig na saal 17 en viola!  "Kia, dit is die vrou waarna jy vernoem is."  Wat et ek daar in die galery verwag?  Vreugde?  Oorweldiging? Dankbaarheid?
    "Daai lelike vrou," was die antwoord en daarna 'n baie lang gaap. "Kan ons asseblief 'n bietjie gaan slaap voodat ons vanaand Oliver Twist sien?"
     Ek het haar probeer oortuig om Saskia se mooi rok raak te sien ... en die blomme. Helaas, my verweer het op dowe ore geval. Saskia was lelik. Saak afgehandel..


         Saskia, deur Rembrandt geskilder  (c 1633)
                                                     
    In 'n kwessie van twee dae, en heerlik uitgeslaap en aangepas, vra sy of sy alleen na die Doughnut-winkel langs die hotel kan gaan,  Wat flits deur my kop?  My kind gaan gesteel word / 'n taxi gaan haar omry! Maar ek weet sy moet die kans kry en daar stap sy ewe kontant met 'n Engelse pond in die hand om haar koekie te gaan koop.

 Kia se eerste onafhanklike uitstappie in London
        van die hotel (links) na Dunkin Donuts!
  ... in Amsterdam ...
                                                   

Britse museum:> een van my geliefkoosde besoekpunte

'n Mediese toestand beperk my tans tot my huis. Dus sit ek "been op 'n boks" voor die rekenaar en blaai deur dokumente en foto's van rtize van lank gelede.
   So kom ek af op 'n besoek aan Engeland in die herfs van 2005. Dit was Arie se laaste oorsese besoek... Holland, Engeland en Skotland. Ons kuier in London was kort en die hoofsaak was om Eon se nuwe ervaring te beleef. Hy was pas 'n paar maande daar op sy "Mandela"-werkvisum van twee jaar.
    Hoewel die tyd beperk was, het ons beide besluit dat die Britse Museum 'n herbesoek verdien. Ons was ook in 1977 en 1979 saam daar.


Arie voor die Britse Museum in Bloomsbury
      Hierdie keer kon ons die nuwe "domed central court" beskou wat die befaamde "reading room" huisves.
Hoewel die nuwe "reading room" na 'n adres in St Pancreas verhuis het, is die oorspronklike - waar bekendes soos Karl Marx, Virginia Woolff. H G Wells en 'n string ander lidmaatskap en toegang gehad het - intakt.

Stap die leeskamerbinne binne en dit word 'n reis op sy eie .. 
    In 2007 - dertig jaar na my eerste kennismaking met die "reading room" - besoek ek dit weer. Die keer is ek alleen, maar met goeie herinneringe aan my letterkunde studies en my metgesel, my ritzmaat, wat nou elders woon ...

Eon op die "Underground" (Noordelike-lyn). Arie het die foto geneem. 
                                                              Minute daarna het hulle vir die laaste keer afskeid geneem.
Eon in 2005. Hier vermaak hy sy ouers en huismaats met vriend Ryno se pruik! 
Dit was sy eerste verblyf in London saam met PE vriende in Longfield Drive, Colliers Wood